Co się dzieje po odstawieniu leku i dlaczego to najważniejsze pytanie

Eksperyment, który rozstrzygnął sprawę

W badaniu STEP-4 wszyscy uczestnicy przyjmowali najpierw semaglutyd przez 20 tygodni i stracili średnio 10,6% masy ciała. Potem losowo podzielono ich na dwie grupy. Jedna kontynuowała leczenie, druga dostała placebo. Obie nadal miały wsparcie dotyczące stylu życia.

Po 68 tygodniach grupa kontynuująca była 17,4% poniżej masy wyjściowej. Grupa, która odstawiła lek, tylko 5,0%. Innymi słowy odzyskali około dwóch trzecich tego, co wcześniej stracili, mimo że nikt nie kazał im przestać się starać.

To nie jest kwestia dyscypliny

Po redukcji masy ciała organizm zmienia sposób działania. Spada spoczynkowa przemiana materii, i to bardziej, niż wynikałoby z samej mniejszej masy. Rośnie stężenie greliny, czyli hormonu głodu. Spadają hormony sytości. Te zmiany utrzymują się długo po zakończeniu odchudzania.

Lek z grupy GLP-1 w pewnym stopniu równoważy ten mechanizm. Kiedy go odstawiasz, mechanizm wraca do pełnej siły, tylko że teraz działa u osoby z mniejszą masą ciała i mniejszym wydatkiem energetycznym.

Co z tego wynika dla planu leczenia

Są trzy uczciwe scenariusze i warto znać je przed rozpoczęciem terapii.

Pierwszy: leczenie długoterminowe, tak jak w nadciśnieniu. Część pacjentów przyjmuje lek latami, w mniejszej dawce podtrzymującej. To rozwiązanie skuteczne, ale kosztowne, bo w Polsce nie ma refundacji w otyłości.

Drugi: stopniowe schodzenie z leku z zaplanowanym wsparciem. Dawka zmniejszana etapami przez kilka miesięcy, w tym czasie intensywna praca nad nawykami, podażą białka i aktywnością, oraz częstszy monitoring masy ciała.

Trzeci: odstawienie z dnia na dzień i nadzieja. To najczęstszy scenariusz na rynku i jednocześnie ten, który STEP-4 opisało liczbami.

Jak wygląda u nas faza utrzymania

Po osiągnięciu celu przechodzisz na tańszy pakiet zamiast kończyć kontakt z kliniką. Lekarz układa harmonogram zmniejszania dawki, kontrole odbywają się co kwartał, a waga nadal przekazuje dane.

Ustalamy próg, po którego przekroczeniu reagujemy, zwykle jest to kilka procent powyżej osiągniętej masy. Powrót wagi rzadko jest gwałtowny, częściej jest to powolny trend przez wiele tygodni. Wychwycenie go wcześnie oznacza korektę planu. Wychwycenie po roku oznacza zaczynanie od nowa.